6222 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun, yalnızca müsabaka alanında değil, taraftarların bir araya geldiği tüm ortamlarda şiddet ve düzensizliği önlemeyi amaçlamaktadır. Dolayısıyla, suçun yalnızca müsabaka sırasında değil; müsabaka öncesi, esnası ve sonrasında işlenmesi de mümkündür.
2. Yasak Alan Kavramı
Yasak alanlara girme suçu bakımından “müsabaka alanı” kavramı geniş yorumlanmıştır. Bu alan yalnızca çim saha değil;
- Tribünlerle saha arasındaki bölümler,
- Sporcu tünelleri,
- Soyunma odaları ve
- Bu odalara çıkan koridorlar
da yasak alan kapsamında değerlendirilir.
Seyircilerin müsabaka alanına kabulünden, tüm seyircilerin tahliyesine kadar geçen süreçte işlenen fiiller bu suçun konusunu oluşturabilir.
3. Suçun Nitelikli Hali ve Cezası
6222 sayılı Kanun’un 16. maddesine göre, yasak alanlara girme fiili nedeniyle müsabakanın seyrinin sekteye uğraması veya güvenliğin tehlikeye girmesi halinde ceza ağırlaştırılır. Bu durumda fail, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Böyle bir durumun tespiti için mahkeme tarafından genellikle Türkiye Futbol Federasyonu’na (TFF) müzekkere yazılarak müsabakanın etkilenip etkilenmediği sorulmaktadır. Eğer bu şartlar oluşmamışsa, suçun “basit hali” söz konusu olur ve üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası uygulanabilir.
Ayrıca, iki yıla kadar hapis cezası verilen hallerde, failin sabıkasız olması durumunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verilebilir.
4. Zorunluluk Hali (Cezasızlık Sebebi)
Yargıtay kararlarında, zorunluluk hali yasak alanlara girme suçunda cezasızlık sebebi olarak kabul edilmiştir.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 2015/19686 E., 2016/20393 K. sayılı kararında; Beşiktaş–Atletico Madrid karşılaşması sırasında tribünde yaşanan arbede nedeniyle demir korkuluklara sıkışmamak için koşu pistine atlayan sanığın, eyleminin zorunluluk hali kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
Bu karar, polis tutanaklarının yetersizliği ve kamera kayıtlarının bulunmaması nedeniyle sanığın ve tanığın samimi beyanlarına dayanılarak verilmiş ve yerel mahkeme kararı bozulmuştur.
5. Seyirden Yasaklama Tedbiri
6222 Sayılı Kanun’un 18. maddesi, yasak alanlara girme suçunda seyirden yasaklanma tedbirini düzenlemiştir. Buna göre, hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıl süreyle müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına giriş yasağı uygulanır.
Ayrıca, 18/3. maddeye göre seyirden yasaklama, koruma tedbiri olarak da derhal uygulanabilir.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 2016/827 E., 2016/21922 K. sayılı kararında, bu tedbirin niteliği açıklanmıştır:
Seyirden yasaklama, klasik koruma tedbirlerinden farklı olarak, ceza muhakemesinin sonucunu etkilemez; amacı suçun önlenmesidir. Ceza davası sonuçlandığında, bu koruma tedbiri güvenlik tedbiri niteliğine dönüşür ve kararda belirtilen süre boyunca uygulanmaya devam eder.
6. Çocuk Failler Yönünden Değerlendirme
Yasak alanlara girme suçunun faili çocuk ise, mahkemece Sosyal İnceleme Raporu (SİR) alınması büyük önem taşır.
Zira bu suç, hırsızlık gibi herkesçe bilinen bir suç tipi olmadığından, çocuğun fiilin anlam ve mahiyetini kavrayıp kavrayamadığı hususu hükmü doğrudan etkiler.
Bu kapsamda savunma, çocuğun fiilin vahametini anlayamayacağı yönünde kurulabilir.
7. Sonuç
Yasak alanlara girme suçu, sanıldığının aksine yalnızca “idari yaptırım” gerektiren bir fiil değildir. Hürriyeti bağlayıcı cezalar içeren, ciddi sonuçları olan bir suçtur.
Bu nedenle, hakkında soruşturma veya kovuşturma başlatılan kişilerin süreci bir avukat aracılığıyla takip etmesi büyük önem taşır. Aksi halde, farkında olmadan hem ceza hem de seyirden yasaklama yaptırımıyla karşılaşılabilir.
Sık Sorulan Sorular
1. Müsabaka sonrası sahaya girmek suç mudur?
Evet. 6222 Sayılı Kanun’a göre yasak alanlara girme suçu, yalnızca maç sırasında değil; müsabaka öncesi ve sonrası dönemleri de kapsar. Seyircilerin tribünleri tamamen terk etmediği süre boyunca sahaya veya yasak alana girmek suç sayılır.
2. Yasak alan tam olarak nereleri kapsar?
Yasak alan yalnızca çim sahayla sınırlı değildir. Tribünlerle saha arasındaki kısımlar, soyunma odaları, sporcu çıkış tünelleri ve bu alanlara giden koridorlar da yasak alan kapsamında değerlendirilir.
3. Sahaya giren herkes hapis cezası alır mı?
Hayır. Her durumda hapis cezası verilmez. Eğer fiil, müsabakanın seyrini veya güvenliğini bozacak nitelikte değilse, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası uygulanabilir.
Ayrıca failin sabıkasız olması hâlinde Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı da verilebilir.
4. “Zorunluluk hali” nedir?
Zorunluluk hali, kişinin kendisinin ya da başkasının bir tehlikeden korunmak için suç teşkil eden bir fiili işlemesi durumudur.
Örneğin, tribünde yaşanan izdihamdan kaçmak için sahaya atlayan bir seyircinin eylemi, Yargıtay kararlarına göre ceza sorumluluğunu kaldırabilir.
5. Yasak alanlara girme suçunu çocuk işlerse ne olur?
Fail çocuk ise mahkemece Sosyal İnceleme Raporu alınır. Çocuğun fiilin anlamını ve sonuçlarını kavrayıp kavramadığı değerlendirilir. Bu tür durumlarda, çocuğun cezalandırılmaması yönünde karar verilmesi mümkündür.
6. Seyirden yasaklanma kararı nedir?
Seyirden yasaklanma, mahkeme veya savcılık tarafından verilen bir güvenlik tedbiridir.
Bu tedbirle kişi, bir yıl süreyle spor müsabakalarını tribünden, antrenman alanından veya seyir yerlerinden izleyemez.
Ayrıca, soruşturma aşamasında da koruma tedbiri olarak derhal uygulanabilir.
Av. Mehmet Anıl ACAR
